Powrót

Być w drodze – L. Staff ,,Odys”, H. Bosch „Wędrowiec”.

 

Część ogólna

 

I. Materiał programowy:

1)      analiza wiersza L. Staffa ,,Odys”, uwzględniająca kontekst historycznoliteracki innych utworów wykorzystujących motyw wędrówki,

2)      ćwiczenia w mówieniu i pisaniu.

    

     II. Cele operacyjne

         Uczeń powinien:

     1) poziom wiadomości:

a)      zapamiętanie wiadomości:

-         wymienić kolejno przygody Odyseusza,

-         zdefiniować motyw i lirykę apelu;

b)      zrozumienie wiadomości:

-         określić podmiot liryczny wiersza,

-         uświadomić sobie motywy postępowania Ulissesa;

     2) poziom umiejętności:

c)      stosowanie wiadomości w sytuacjach typowych:

-         scharakteryzować bohatera spod Troi,

-         wskazać przesłanie wiersza,

-         porównać omówione utwory, wykorzystujące motyw wędrówki;

d)      stosowanie wiadomości w sytuacjach problemowych:

-         zaproponować własną interpretację metafor użytych przez Staffa,

-         odkryć funkcję elementów budujących rytm liryku,

-         wyrazić własną opinię na temat obrazu H. Boscha.

 

     III. Typ lekcji:

1)      wprowadzająca nowy materiał – analizę wiersza L. Staffa ,,Odys”,

2)      podsumowująca wiadomości o utworach zawierających motyw wędrówki,

3)      doskonaląca umiejętność praktycznego stosowania wiadomości z poetyki,

4)      utrwalająca znajomość mitu o Odyseuszu,

5)      wprowadzająca dialog tekstów kultury – poznanie piosenki Edyty Geppert ,,Prawdziwa historia Odyseusza” i analiza obrazu H. Boscha „Wędrowiec”.

 

    IV. Metody:

1)      problemowa,

2)      aktywizująca - ,,burza mózgów”,

3)      dyskusja.

 

     V. Formy pracy:

1)      zbiorowa,

2)      grupowa,

3)      jednostkowa.

 

      VI. Środki dydaktyczne:

1)      słowne – tekst omawianego wiersza,

2)      kaseta audio – Edyta Geppert ,,pytania do księżyca”,

3)      reprodukcja obrazu H. Boscha „Wędrowiec”

4)      plansze do pracy w grupach.

 

       VII. Praca domowa.

                        Nauka wiersza na pamięć.

 

 

 

 

 

Część szczegółowa

 

Temat lekcji: Być w drodze – L. Staff ,,Odys”, H. Bosch „Wędrowiec”.

 

 

 

 

I. Sprawdzenie pracy domowej – przypomnienie historii Odyseusza.

 

 

III. Powtórzenie najważniejszych wiadomości o L. Staffie. Zapisanie noty biograficznej – wybranych faktów z życia poety.

 

IV. Głośna lektura wiersza L. Staffa ,,Odys”.

 

V. Analiza przeczytanego tekstu uporządkowana pytaniami:

1). Kim jest podmiot liryczny wiersza?

2). Jakie przesłanie kieruje do czytelników?

3). Do jakiego rodzaju liryki należy wiersz?

4). Które środki artystycznego wyrazu dominują w utworze? Jakie mają znaczenie?

5). Czy budowa wiersza i jego rytm współgrają z pocieszającą wymową zawartych w nim słów?

 

 

VI. Podsumowanie. Notatka ilustrowana wykresem:

 

            Podmiotem lirycznym wiersza L. Staffa ,,Odys” jest dojrzały człowiek, który pragnie podzielić się z innymi swoim doświadczeniem życiowym. Kieruje do nas przesłanie. Wiersz należy do liryki apelu. Dominują w nim metafory:

a.       ,,drogi proste” – życie bez problemów, łatwe, dobre dni;

b.      ,,manowce” – błędy, cierpienie, trudności życiowe, przeszkody;

c.       ,,naprzód iść” – zdobyć się na optymizm, nie poddawać się;

d.      ,,kamień z napisem” – płyta nagrobna, grobowiec;

e.       ,,Odys” – każdy z nas, gdyż życie człowieka jest podobne do wędrówki;

f.        ,,Itaka” – raj, powrót do Stwórcy, osiągnięcie zbawienia.

Staff zastosował wiersz zbliżony do sylabicznego – występuje w wersach prawie taka sama liczba sylab. Dodatkowym składnikiem rytmu są rymy dokładne, żeńskie, występujące w co drugim wersie. Nadaje to wierszowi prawie regularną, spokojną melodię, podobną do rytmu oddechu człowieka uspokajającego się po płaczu.

 

 

 

 

 

 


                                                                      przesłanie

                                                                      wiersza

                                                                      „Odys”

 

 

 

 

 

 

VII. Próba odpowiedzi na pytanie: Czy obraz Boscha „Wędrowiec” jest dobrą ilustracją do wiersza L. Staffa, czy przedstawia odmienne spojrzenie na życie?

 

VIII. Rekapitulacja wtórna – porównanie wiersza z innymi utworami, w których obecny jest motyw wędrówki. /Przypomnienie definicji motywu/. Praca w sześciu grupach. Uzupełnienie tabeli na tablicy właściwymi informacjami, odrzucenie mylnych, uzasadnienie wyboru.

 

MOTYW WĘDRÓWKI

M. Hłasko „Okno”

J. Tuwim „Rzuciłbym

to wwsystko”

K.I. Gałczyński „Prośba o wyspy szczęśliwe”

Homer „Odyseja”

L. Staff „Odys”

K. Kawafis „Itaka”

 

 

 

 

 

 

 

Każda grupa otrzymuje dwie plansze i decyduje, gdzie je umieścić. Każde poniższe zdanie należy wydrukować na oddzielnej kartce papieru czcionką nr 72. Powstanie w ten sposób 12 plansz do pracy w grupach.

 

Ciekawość świata u małego chłopca i rozczarowanie wędrówką do pokoju artysty.

 

Przekonanie malarza, że „wszędzie jest tak samo”.

 

Marzenie o wyjeździe na prowincję.

 

Znużenie hałasem wielkomiejskim.

 

Pełna przygód historia dziesięcioletniej podróży do ojczyzny.

 

Wytrwałość w pokonywaniu licznych przeciwności w drodze do celu.

 

Życie człowieka to wędrówka, pielgrzymka do Stwórcy.

 

Odysem jest każdy z nas.

 

Życiowa podróż do Itaki powinna trwać jak najdłużej.

 

Bogactwo doświadczeń  w drodze do Itaki jest ważniejsze od przybycia do niej.

 

Każdy z nas jest dla siebie samego największym wrogiem w podróży do Itaki.

 

Itaka ma prawo być uboga, gdyż prawdziwą jej wartość mierzy się ceną trudów podróży do niej.

 

 

IX. Wysłuchanie nagrania piosenki E. Geppert ,,Prawdziwa historia Odyseusza” - współczesnej nam interpretacji greckiego mitu ( słowa – Marek Dagnan, muzyka – Henryk Alber).

 

X. Praca domowa.

                        Nauka wiersza „Odys” na pamięć.

 

 



Powrót